PrintMail this page

draaiorgel "de tandentrekker"

aërofoon

afmetingen: 142 x 183 x 71 cm

Dit straatorgel werd gebouwd door een anonieme bouwer in het zuiden van Duitsland aan het eind van de 19e eeuw. Vroeger werd het 'de tandentrekker' genoemd, omdat de beelden zo geïnterpreteerd werden. Tot in de 19e eeuw boden tandartsen hun diensten aan op markten en openbare plaatsen. Men dacht dat de opvallend krachtige klank van het instrument het gebrul van de patiënten moest overstemmen.

Wanneer we de tafereeltjes van naderbij bekijken, valt echter op dat de patiënten uitsluitend vrouwen zijn en dat ze zeer wreedaardig onder handen genomen worden. Van links naar rechts zien we een vrouw van wie de tong uitgerukt wordt, een andere van wie de mond dichtgesnoerd wordt en nog een andere die opgesloten zit in een ton. De vrouw wordt voorgesteld als roddeltante en feeks, die koste wat het kost het zwijgen moet worden opgelegd. De negerkoning, die oorspronkelijk een jakobsschelp met de tong van de vrouw presenteerde aan het publiek, bevestigt dat. Het musicerende aapje accentueert het spottend markttafereel. Dit draaiorgel werd met andere woorden niet gebruikt bij het tandentrekken, maar zorgde voor volksvermaak op markten en pleinen.

Media
Images: 
mim inv.3317
mim inv.3317, detail
mim inv.3317, detail