Print

Dubbel virginaal Ioannes Ruckers

chordofoon

De klavecimbelbouwers van de familie Ruckers uit Antwerpen worden beschouwd als de meest bekwame vaklui van dit ambacht uit de geschiedenis. Tussen 1580 en 1680 worden in hun atelier verschillende modellen van klavecimbels en virginalen gebouwd. Het model dat 'moeder en kind' genoemd wordt, behoort tot de meest opzienbarende. Het telt eigenlijk twee virginalen: een groot, de moeder, en een kleiner, het kind.

Het kind zit, wanneer het niet bespeeld wordt, in de 'buik' van de klankkast van de moeder, links van het klavier. De twee virginalen kunnen op verschillende manieren bespeeld worden: hetzij naast elkaar, door twee verschillende muzikanten, hetzij door één en dezelfde muzikant. In dat geval wordt het kind, dat een gleuf heeft aan de onderzijde, bovenop de dokken van de moeder geplaatst. Het kleinere instrument kan daardoor ook bespeeld worden via het klavier van de moeder. De klank van de moeder wordt op die manier gecombineerd met de hogere klank van het kind.

Dit instrument, gebouwd in 1610, onderging in de loop van haar geschiedenis verschillende wijzigingen. De omvang van de klavieren werd uitgebreid en de originele versiering werd meerdere malen aangepast aan de heersende mode. Tijdens de restauratie van 2017 werd bij het kindvirginaal de originele decoratie van papier met bladmotieven, medaillons met hoofden en dieren in ere hersteld. Deze kwam tevoorschijn na het zorgvuldig verwijderen van de bovenliggende lagen verf. De meest recente verflaag van de moeder, die volgens de pigmentanalyse dateert uit de 19e eeuw, werd behouden. De klankbladen van zowel de moeder als het kind werden schoongemaakt, zodat de mooie en verfijnde bloemen weer beter zichtbaar werden. We herkennen de iris, een tulp, een roos, een madeliefje, een bloem van de aardbeiplant, kleine vruchten en een schitterende ster.

 

Media
Images: 
Dubbel virginaal Ioannes Ruckers, Antwerpen, 1610, inv. 0275
Dubbel virginaal Ioannes Ruckers (moeder), Antwerpen, 1610, inv. 0275
Dubbel virginaal Ioannes Ruckers (moeder), klankbord, Antwerpen, 1610, inv. 0275
Dubbel virginaal Ioannes Ruckers (kind), Antwerpen, 1610, inv. 0275
Dubbel virginaal Ioannes Ruckers (kind), klankbord, Antwerpen, 1610, inv. 0275
Dubbel virginaal Ioannes Ruckers (kind), Antwerpen, 1610, inv. 0275
External Video
See video