PrintMail this page

gebonden klavechord

chordofoon

Bij het klavechord worden de paarsgewijs aangebrachte snaren aan het trillen gebracht door er een tangentje tegenaan te slaan dat op het uiteinde van de toets vastzit. In tegenstelling tot een vrij klavechord, waar elke toets zijn eigen snarenpaar heeft, spreken wij hier van een gebonden klavechord, omdat meerdere tangenten eenzelfde snarenpaar raken. Hierdoor kunnen toetsen die dezelfde snaar gebruiken niet tegelijkertijd aangeslagen worden.

Klavechord inv.1619 stond in het mim gecatalogeerd als "vroeg 17e-eeuws Vlaams". Toen dit instrument in aanmerking kwam voor opname en concert werd het gerestaureerd door Joris Potvlieghe, en die bracht prompt een ander verhaal aan het licht.

Het "Vlaamse" papier met zeepaardjesmotief dat aan de binnenkant van het deksel geplakt is, kennen wij inderdaad van de klavecimbels van de beroemde 17e-eeuwse Antwerpse bouwersfamilie Ruckers. Bij nader toezien bleek het papier in kwestie echter van inferieure kwaliteit. Het werd dus waarschijnlijk in een latere periode aangebracht. Ook de tessituur of omvang van het klavier van 4 volledige octaven wijst op een latere datering dan de 17e eeuw.

Een detailstudie van de afmetingen, de gebruikte materialen en de snaren hebben Joris Potvlieghe tot de hypothese gebracht dat dit instrument waarschijnlijk gebouwd is in het begin van de 18e eeuw in Noord-Duitsland of Scandinavië. In de loop van de 18e eeuw zou het in het Antwerpse verbouwd zijn, waarbij de tessituur werd uitgebreid en het deksel opgesmukt met "Vlaams" papier. In de 20e eeuw heeft iemand het instrument in zijn oorspronkelijke toestand willen herstellen, maar ging daarbij net niet grondig genoeg te werk...

Media
Images: 
gebonden klavechord inv.1619
gebonden klavechord inv.1619 bovenaanzicht