PrintMail this page

miniatuurharmonica

aërofoon

Dit instrumentje is met zijn lengte van amper 3,5 cm het kleinste speelbare in serie geproduceerde mondharmonicaatje ter wereld. De Duitse firma Hohner in Trossingen (Baden-Württemberg) bracht het op de markt in 1923. Het harmonicaatje is nog altijd in de handel in verschillende uitvoeringen, en staat ook bekend als Little Lady. Het instrumentje heeft vier windkanalen, elk met een geblazen en een gezogen messing rietje. Samen vormen de acht rietjes een diatonische toonreeks die een octaaf omspant (do-re-mi-fa-sol-la-si-do).

De Little Lady van Hohner was op 16 december 1965 het allereerste muziekinstrument dat werd bespeeld in de ruimte. De  Amerikaanse astronaut Walter 'Wally' Schirra had het meegesmokkeld aan boord van Gemini VI-A. Op 16 december waren Gemini VI-A en het zusterrruimtetuig Gemini VII elkaar genaderd tot op 30 cm, wat aantoonde dat een koppeling perfect mogelijk was. Enkele uren later, even voor Gemini VI-A zou terugkeren in de atmosfeer, meldde copiloot Thomas 'Tom' Stafford tot consternatie van Mission Control dat ze een UFO waarnamen: 'Gemini VII, dit is Gemini VI. We hebben hier een object, dat eruitziet als een satelliet die van noord naar zuid gaat, in een polaire baan. Het volgt een heel lage baan van noord naar zuid met een heel hoge stijgverhouding. Het zou zo te zien zelfs een ... Heel laag. Het ziet ernaar uit dat het gauw terugkeert in de atmosfeer. Wacht even ... Laat mij gewoon proberen het ding te pakken te krijgen. Ik zie een moederschip (command module) en acht kleinere modules daarvoor. De piloot van het moederschip draagt een rood kostuum.' Daarop haalde Walter Schirra zijn Little Lady tevoorschijn en speelde hij er Jingle Bells op, terwijl Tom Stafford enkele sledebelletjes liet rinkelen. De originele instrumenten zijn tentoongesteld in het Smithsonian National Air and Space Museum in Washington DC.

Dit harmonicaatje ziet er helemaal hetzelfde uit als het exemplaar dat Walter Schirra toen bespeelde. Het werd in 2014 geschonken aan het mim door mevrouw Lydia Gijsberghs uit Leopoldsburg. Over haar 'mondmuziekje' wist ze een aandoenlijk verhaal te vertellen. In 1949 - ze was toen negentien - vergezelde ze haar zus en Duitse schoonbroer, met hun twee kindjes, bij hun eerste bezoek aan de familie in Berlijn. Haar schoonbroer was een gewezen krijgsgevangene die tewerkgesteld was in de koolmijn van Beringen. Hun poging om in het geheim de oversteek te maken naar de Sovjet-bezettingszone mislukte, en na enkele bange uren in een Russische barak strandde het gezelschap in Braunschweig. Daar ging Lydia, die graag danste,  naar een dancing waar veel Amerikaanse militairen kwamen. Ze leerde er een knappe vaste danspartner kennen. Toen ze na enkele dagen terug naar België moest, kreeg ze van de Amerikaan dit harmonicaatje als afscheidsgeschenk.

Media
Images: 
miniatuurharmonica
miniatuurharmonica
miniatuurharmonica
Hohner advertentie uit 1966
External Video
See video