PrintMail this page

qin of guqin

chordofoon

of 古琴

De qin (spreek uit tsjinn') of guqin is een Chinese citer met 7 snaren, zonder kam. De qin is quasi onveranderd gebleven sinds de Han dynastie, 2000 jaar geleden. Archeologen hebben qin opgegraven samen met verschillende andere instrumenten in graven die dateren van enkele eeuwen voor Christus.

De qin heeft zich ontwikkeld tot het instrument bij uitstek van de Chinese geleerde, op dezelfde hoogte als kalligrafie, schilderkunst en het schaakspel. Qin wordt gespeeld in intieme kring, voor enkele goede vrienden bijvoorbeeld. Vaak solo, maar soms ook samen met zang of xiao, een kerffluit. Talloze Chinese schilderijen stellen qin spelers voor buiten in de natuur. Typisch is ook het beeld van de wijze man met een qin die opgehangen is aan de muur. Soms heeft het instrument in zo'n voorstelling geen snaren. De qin is dan de symbolische drager van de muziek voor iemand die zelf geen muzikant is.

De qin is ononderbroken bespeeld geweest in de Chinese geschiedenis. Hoewel het instrument niet echt veranderd is en het oeroude repertoire nog steeds uitgevoerd wordt, is er ook hedendaags repertoire en zijn er nieuwe opleidingen.

Een qin ziet er eenvoudig uit maar biedt veel speelmogelijkheden. Zoals zo vaak in China hebben de onderdelen symbolische betekenissen, zoals de seizoenen, de 365 dagen van het jaar of de 5 elementen. Er zijn zelfs regels voor het aantal zijden draden dat gebruikt moet worden voor een snaar.

Een qin is pentatonisch gestemd, maar alle tussenliggende tonen kunnen gespeeld worden. De snaren kunnen los aangetokkeld worden, maar de speler kan de snaren ook verkorten met de linkerhand of harmonieken spelen. Voor dat laatste zijn er 13 referentiepunten voorzien op de klankbodem, meestal in parelmoer. Het mooie aan de qin is de oneindige zoektocht naar klankkleuren. Een noot kan op verschillende manieren gespeeld worden en het is niet ongebruikelijk om dezelfde noot op een andere snaar te herhalen met een subtiel verschil in timbre.

Qin leer je spelen bij een meester, door imitatie. De notatie is niet met de onze te vergelijken. Muziek voor qin wordt genoteerd in tabulatuur. Deze grafische voorstelling geeft uiterst nauwkeurig aan hoe de rechterhand de snaar moet tokkelen - welke snaar, met welke vinger en met welke beweging - en wat de linkerhand moet doen - waar de hand zich moet bevinden, of ze de snaar verkort tegen de klankbodem of slechts lichtjes om harmonieken te spelen, met of zonder glissando, met welk type vibrato, .... Ritme-aanduidingen ontbreken nagenoeg.

In westerse teksten wordt de qin vaak « luit » genoemd, maar dat is fout. Een luit heeft een hals, terwijl de qin een citer is zonder hals. De snaren zijn op de klankkast gespannen. Talloze lezers van poëzie en andere teksten zijn zo misleid. Zelfs de grote Robert Van Gulik, bekend van de avonturen van rechter Ti, noemde zijn belangrijke werk over de qin "The Lore of the Chinese Lute" (1940).

Het mim bezit 2 qin uit de 19e eeuw. Daarvan staat er één in de museumzaal "Tradities in de wereld", temidden van andere Aziatische en Afrikaanse citers. In tegenstelling tot de qin hebben lange citers uit het Verre Oosten, zoals de Chinese zheng, de Koreaanse komungo of de Japanse koto, meestal verplaatsbare kammen, 1 per snaar. Dat levert een heel andere speeltechniek op dan die van de qin.

Tip : op 23 januari kan u achtereenvolgens een workshop, een lezing en een concert met de qin meemaken. Klik hier voor de details.

 

Media
Images: 
qin M759
wijze man met qin, Ming periode (1368-1644), naar Robert van Gulik, 1940

Archief

06/2011
07/2011
09/2011
10/2011
11/2011
12/2011
01/2012
02/2012
03/2012
04/2012