PrintMail this page

theorbe

chordofoon

De theorbe is een getokkeld snaarinstrument met een klankkast als die van de luit, maar met een veel langere hals. De hals is voorzien van twee schroevenstukken: een voor de melodiesnaren, die de muzikant kan verkorten met zijn linkerhand, en een voor de veel langere bassnaren, die altijd los worden getokkeld.

De theorbe ontstond in Italië op het einde van de 16e eeuw. Het instrument werd soms solistisch bespeeld, maar in de 17e eeuw zorgde het ook voor de basso continuo, een harmonische begeleiding die eigen is aan de barokmuziek.

De theorbe wordt soms chitarrone genoemd, wat letterlijk 'grote gitaar' betekent, zeker als hij voorzien is van een zeer lange hals, zoals bij het instrument dat hier te zien is. Sommige vorsers hebben gemeend dat beide termen verwijzen naar verschillende instrumenten, maar recent onderzoek spreekt dat tegen.

Deze theorbe met inventarisnummer 0255 draagt een etiket met de vermelding Matteo Sellas alla Corona / in Venetia. Sellas bouwde luiten en gitaren in Venetië in de eerste helft van de 17e eeuw.

Het instrument is 1,76 m lang. De hals en de toets zijn in letterhout, met inleg van ivoren - of eerder benen? - biesjes. Het laagste schroevenstuk heeft vijf dubbele snaren en een enkele hoogste snaar. Het hoogste schroevenstuk heeft acht enkele snaren. De klankkast bestaat uit 31 tweekleurige ribben in taxushout, zo gezaagd dat ze een strook licht spinthout en een strook donker kernhout bevatten. Het vurenhouten klankblad heeft drie rozetvormige klankgaten.

Victor-Charles Mahillon, de eerste conservator van het museum, kocht het instrument in 1878 bij de Italiaanse schilder Vincenzo Capobianchi (1836-1928), die het had afgebeeld als decorstuk in zijn schilderij De mandolinewinkel.

Datzelfde schilderij toont nog een ander instrument uit de verzameling van het mim: de basmandoline van Giovanni Storino (inventarisnummer 0254), die dateert uit 1725. Ook dit instrument behoorde toe aan Capobianchi, en het werd samen met de theorbe aangekocht.

Media
Images: 
theorbe
theorbe
theorbe
dubbele en enkele snaren
3 rozetten
initialen "M S"
De mandolinewinkel, Vincenzo Capobianchi (1836-1928)