PrintMail this page

theremin

elektrofoon

De theremin is een uitvinding van de Russische ingenieur Lev Termen. Als cellist en radiospecialist in het Rode Leger trachtte hij zijn passie voor muziek te combineren met zijn kennis van de fysica. Dit leidde in 1918 tot het ontstaan van de theremin.

De werking berust op een eenvoudig akoestisch principe: twee oscillatoren wekken elk een ultrasone toon op. Door omheen de twee antennes te bewegen, doet de magnetische capaciteit van het menselijke lichaam een verschil ontstaan tussen die twee hoge frequenties, wat resulteert in een hoorbaar geluidssignaal.

Lenin, in de wolken met deze nieuwe uitvinding, stuurde Termen naar het buitenland om de technologische overmacht van de Sovjet-Unie duidelijk te maken. De theremin trok volle zalen en componisten als Varèse en Schnittke componeerden prompt voor het nieuwe instrument. Ook in de filmmuziek werd de uitdrukkingskracht van het instrument volledig benut, vooral op momenten wanneer aliens ter aarde neerdaalden of griezels hun bebloede wapens hanteerden. In 1938 werd Termen in de Verenigde Staten ontvoerd door de Russische geheime dienst. Tijdens een lange gevangenschap werd hij gedwongen zijn kennis in dienst te stellen van spionage. Na de val van het IJzeren Gordijn kon hij opnieuw naar het Westen reizen, en de interesse voor de theremin herleefde. Popgroepen als Led Zeppelin en meer recent Radiohead gebruikten graag deze gimmick van de opnamestudio. De firma Big Briar, van die andere pionier van de elektronische muziek, Robert Moog, bracht een moderne versie van het instrument in productie. Tegenwoordig wordt de theremin zelfs als MIDI trigger ingezet.

Media
Images: 
theremin, Big Briar, 1991, inv.1997.031
External Video
See video
Disclaimer: 
Lev Termen met zijn eigen instrument. Het mim verzorgt enkel de link en kan niet verantwoordelijk gesteld worden voor beelden op YouTube.